Menu

Ksiądz Arcybiskup Ignacy Tokarczuk Ordynariuszi Metropolita Diecezji Przemyskiej odszedł do Pana

W Domu Biskupim w Przemyślu, w Roku Wiary, 29 grudnia 2012 roku o godzinie 8.30 odszedł do Pana po nagrodę - nasz Ojciec – Ksiądz Arcybiskup Ignacy Tokarczuk. Obok Kardynała Karola Wojtyły, Bł. Jana Pawła II, Kardynała Sługi Bożego Stefana Wyszyńskiego, jest zaliczany do najwybitniejszych, niezłomnych hierarchów Kościoła Katolickiego w Polsce. Arcybiskup Tokarczuk był członkiem Rady Głównej Episkopatu Polski. Zabierał głos w najważniejszych sprawach dotyczących problemów społecznych i religijnych. Dał się poznać jako nieugięty obrońca praw człowieka, głosiciel prawdy i nauczyciel uniwersalnych wartości chrześcijańskich. Wielki Polak i Wielki Kapłan.

Ksiądz Arcybiskup, urodzony Kresowiak, dzieciństwo przeżył koło Zbaraża, wyświęcony na kapłana we Lwowie za okupacji, doznał udręk od trzech wrogów: od Moskali, Niemców i Ukraińców. Po wojnie jako kapłan pracował na Śląsku, skierowany na studia podjął na KUL dwuletnie Studium Zagadnień Społecznych i Gospodarczych Wsi, które ukończył w 1949 roku, studiował także na Wydziale Prawa, a po przylgnięciu do Warmii, gdzie odnalazł wegetujących rodziców, specjalizował się na Wydziale Filozofii Chrześcijańskiej KULu, gdzie osiągnął doktorat i stanowisko adiunkta. Gdy przygotowywał się do rozprawy habilitacyjnej na temat przemian współczesnej religijności wiejskiej, otrzymał wezwanie do Prymasa Polski. Wtedy, 18 grudnia 1965 roku,otrzymał z rąk Prymasa Polski nominację od Papieża Pawła VI na Biskupa – Ordynariusza Przemyskiego. Przyjął ten obowiązek, pełny oddania służbie Bożej, ubogacony wiedzą teologiczną i społeczną. W Diecezji Przemyskiej zastał gorliwych kapłanów, ale wiele kościołów rzymskokatolickich wymagających odnowy, dużo spalonych, zaniedbanych i opuszczonych cerkwi greckokatolickich. Widział ogrom pracy, ale znalazł współpracowników do budowania materialnego i duchowego Kościoła. Nauczał w prostych słowach, że „życia społecznego nie można budować na półprawdach, ćwierćprawdach; życie społeczne trzeba budować na prawdzie”. Swoje wyraziste poglądy wypowiadał w kazaniach, konferencjach, książkach, artykułach publikowanych w kraju i za granicą. Za długoletnią i ofiarną pracę w Diecezji Przemyskiej /1965 – 1993/ a także za poświęcenie się dla Kościoła i Narodu został przez Papieża Jana Pawła II mianowany Arcybiskupem i Metropolitą Przemyskim. Otrzymał liczne nagrody, wyróżnienia i odznaczenia, spośród których najważniejszy jest Order Orła Białego, nadany przez Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w 2006 roku, i „Świadek Historii” przez IPN w 2012 roku. Kilka miast Podkarpacia nadało Mu „Honorowe Obywatelstwo”: Przemyśl, Rzeszów, Stalowa Wola, Jarosław, Jasło, Łańcut, Tarnobrzeg, Dwie szkoły noszą Jego imię: Szkoła Podstawowa w Koninie i Szkoła Rolnicza w Przemyślu. Wśród licznych wyróżnień Ks. Arcybiskup Ignacy Tokarczuk otrzymał godność Członka Honorowego Stowarzyszenia Ruchu Kultury Chrześcijańskiej „Odrodzenie” podczas Jasnogórskich XXXVII Dni Modlitw. W konferencji „Nadzieja zawieść nie może”, Ks. Arcybiskup powiedział wtedy /10–12 września 1993/ do odrodzeniowców: „Dzisiejsze społeczeństwo, nasz Naród, świat, jeśli będzie trwał przy Chrystusie, przy Kościele, który jest szafarzem najwyższych wartości, to będzie w stanie obronić Dobro, a przeciwstawić się złu, które się szerzy w świecie”. W okresie 28 lat sprawowania rządów w Diecezji Przemyskiej (tj. do r. 1993) Arcybiskup Tokarczuk stał się powszechnie znanym głosicielem i obrońcą prawdy. Był niewygodny dla ówczesnego komunistycznego systemu. Przez władze PRL uważany był za najgroźniejszego przeciwnika ustroju socjalistycznego. W kazaniu, w czasie uroczystości poświęcenia kaplicy Matki Bożej Saletyńskiej, wyjawił, że spotykają go zarzuty, że atakuje socjalizm i chce go obalić, „a ja mówię, patrzcie, jak on się wali ...”. Władze komunistyczne podejmowały liczne próby skompromitowania i zastraszania Księdza Arcybiskupa. Ordynariusz Przemyski cieszył się olbrzymim poparciem społecznym. Dzięki temu udało mu się zintegrować społeczeństwo Podkarpacia.

Nastał czas naszego Papieża i pojawiła się „Solidarność”. Na naszym terenie, Polski południowo-wschodniej, mając wsparcie Biskupa Tokarczuka prężnie działała NSZZ „Solidarność” Robotników i Rolników Indywidualnych. Powstawały duszpasterskie grupy zawodowe: rolników, robotników i inteligencji. 14 grudnia 1980 r. został zorganizowany Klub Inteligencji Katolickiej i Ruch Kultury Chrześcijańskiej „Odrodzenie”. Ks. Biskup Ignacy Tokarczuk patronował tym nowo powstającym organizacjom katolickim i wspierał ich inicjatywy. Te wspólnoty stały się bardzo ważnym łącznikiem ludzi świeckich z Kościołem. W czasie spotkania organizacyjnego Wspólnoty Modlitewno-Studyjnej RKCh „Odrodzenie” Ks. Biskup w swoim słowie do zgromadzonej inteligencji Rzeszowa, gości, organizatorów z Warszawy i Częstochowy i miejscowych - wyraził wdzięczność za trud i wszelkie starania, żeby zaszczepić „Odrodzenie” w Rzeszowie. Podkreślił ważną rolę katolików świeckich we współczesnej rzeczywistości. Nowo powstałej Wspólnocie udzielił pasterskiego błogosławieństwa i zobowiązał się pomagać. Wielokrotnie głosił konferencje, nauki rekolekcyjne, służył radą do końca swojego życia. Wiele razy mówił, że pełna akceptacja prawd wiary przez inteligencję katolicką nastąpi wówczas, gdy poziom wiedzy religijnej będzie adekwatny do poziomu wykształcenia zawodowego. Brak tej równowagi ma negatywny wpływ na całe życie człowieka. We wspólnocie „Odrodzenie” Ks. Arcybiskup widział możliwość formacji laikatu. Kilkakrotnie głosił konferencje dla odrodzeniowców w czasie ogólnopolskich Dni Modlitw w Częstochowie. Rzeszowska wspólnota modlitewno-studyjna RKCh „Odrodzenie” od 1983 roku organizowała także doroczne Dni Skupienia z przewodnictwem Ks. Bpa Ignacego Tokarczuka aż do roku 2008. Jarosławskie Dni Skupienia miały szczególny przebieg. Odrodzeniowcy niemal z wszystkich Kół z terenu Polski zjeżdżali się jak na uroczyste, rodzinne spotkanie z naszym Czcigodnym i Kochanym Ojcem. On nas jak dzieci pouczał, służył radą i przygotowywał do zadań, jakie na nas w przyszłości czekają. Nie ukrywał, mówił, że mogą być bardzo trudne. Z wdzięcznością chłonęliśmy nauki rekolekcyjne i indywidualne rady i pouczenia. Uczestniczyliśmy w Uczcie Eucharystycznej, którą sprawował Ks. Arcybiskup wraz ze współcelebransami, moderatorami rzeszowskiej i jarosławskiej wspólnoty „Odrodzenie”: O. Cherubinem /Śp. + 4 II 2006/ i ks. Marianem Rajchelem. W wolnym czasie przyjmował indywidualnie osoby pragnące wypowiedzieć swoje wątpliwości, problemy, własne przemyślenia itp. A nasz kochany Ojciec słuchał, pocieszał, udzielał rady i niejednokrotnie służył w konfesjonale. Warto przypomnieć sobotnie wieczory podczas trzydniowych Dni Skupienia tzw. Nocne rozmowy Polaków z udziałem ks. Arcybiskupa. Ta niekończąca się wymiana zdań, wysuwania problemów była nauką społecznego myślenia w kontekście historycznym. Te ówczesne rozmowy odrodzeniowców z różnych regionów Polski z Prorokiem naszych czasów, a potem jeszcze szeptane dialogi z sąsiadem z sypialni, tak bardzo przypominają nieprzespane nocne w Rozmowach Niedokończonych, które tak bardzo cenił Ksiądz Arcybiskup od początku zaistnienia Radia Maryja do końca swego ziemskiego życia. Z perspektywy czasu warto przypomnieć okazję rozmów z Księdzem Arcybiskupem w czasie posiłków. W takich rozmowach uczestnicy Dni Skupienia dzielili się problemami swoich środowisk, prosili o radę czy akceptację swoich przemyśleń i działań. Podziwialiśmy cierpliwość i wyrażaliśmy wdzięczność Księdzu Arcybiskupowi za poświęcany nam cenny czas. W takim ogromie pracy duszpasterskiej w diecezji przeznaczył 3 dni, by być z grupą ludzi świeckich. Przypomnę dziewiąte Dni Skupienia (1-3 III 1991 r) u SS Niepokalanek w Jarosławiu. Ks. Biskup wygłosił nauki rekolekcyjne nt. „Kościół Katolicki w nowej rzeczywistości”, „Zagadnienia rodzinne”, „Organizacja i formacja w „Odrodzeniu” – rola inteligencji katolickiej w przyszłościowym przejściu Ruchu w Stowarzyszenie”. Problemy Kościoła, rodziny, społeczne a nawet globalne Ksiądz Arcybiskup zawsze łączył z aktualną sytuacją narodu polskiego. Widział potrzebę tworzenia nowych wspólnot, organizacji, stowarzyszeń katolickich w Polsce i widział potrzebę ich kształtowania w nowej rzeczywistości. Dwa lata później w czasie jedenastych Dni Skupienia RKCh „Odrodzenie”, - będącego już, od jesieni roku 1992, Stowarzyszeniem - Ksiądz Arcybiskup Ignacy Tokarczuk nawiązywał do wizji nowej ewangelizacji: „Z mocą przypomniał uczestnikom rekolekcji, że dzieło ewangelizacji świata nakłada odpowiedzialność na wszystkich chrześcijan i domaga się od nich w pierwszym rzędzie ewangelicznego odrodzenia samych siebie. Podstawą takiego odrodzenia jest pogłębiona wiara w Jezusa Chrystusa i korzystania z mocy, których On sam udziela. Potrzebna jest jednak również stała praca formacyjna, dotycząca nie tylko spraw wiary. Żyjemy wśród zamętu i ogromnego pomieszania pojęć, szerzą się błędy i mity. Trzeba więc kształtować i ugruntować zdrową wiedzę, porządkować pojęcia, odnowić ład myślenia o sprawach tak fundamentalnych jak kultura, wolność, prawo, władza, własność. Ład myśli i ugruntowane poglądy to istotny warunek skuteczności działania i oddziaływania. Zgodnie z duchem nowej ewangelizacji katolicy świeccy powinni dziś wkraczać we wszystkie dziedziny życia w sposób aktywny, ale coraz bardziej kompetentny i dojrzały. Dojrzałość chrześcijańska to realizm, to umiejętność odważnego głoszenia prawdy i opowiadania się za sprawiedliwością ale z poszanowaniem człowieka” /cytowane ze sprawozdania Macieja Jakubowskiego z Koła Warszawskiego z 11 DS w Jarosławiu pt. „Przemiana i drogi nadziei” /. Te prorocze wskazówki sprzed 20 laty jak bardzo są aktualne we współczesnej rzeczywistości ... Trzeba do nich powracać, przypominać i wprowadzać w czyn, aby słowa Księdza Arcybiskupa, hojnego siewcy Słowa Bożego i praktycznych rad, rzucane na glebę słuchaczy odrodzeniowców, nie zostały zmarnowane. W ostatnich latach życia odwiedzałam Księdza Arcybiskupa, Ojca naszego Odrodzenia, przekazywałam informacje o przebiegu Jasnogórskich Dniach Modlitw i aktualnych wydarzeniach w „Odrodzeniu”. Ostatnie spotkanie miało miejsce 26 listopada, miesiąc przed Jego odejściem do Pana. Było nas troje. Rozmawialiśmy ponad godzinę. Ksiądz Arcybiskup pytał szczególnie O. Władysława, obecnego moderatora rzeszowskiego „Odrodzenia”, o aktualną działalność OO. Bernardynów w Archidiecezji Lwowskiej, o działających parafiach na terenie Rzeszowa, o plany „Odrodzenia”. A zapytany, co by wskazał jako program aktualny i przyszłościowy „Odrodzenia”, powiedział: „Trzeba odradzać samych siebie, pogłębiać wiarę w Jezusa Chrystusa, korzystać z Jego Mocy przez życie sakramentalne a we Wspólnocie kontynuować stałą pracę formacyjną. Oddziaływać własnym przykładem na rodzinę dzieci i młodzież. Dostrzegać dobro w każdym człowieku choćby najdrobniejsze a nie rozgłaszać zła”. Warto zatem sięgać do własnych notatek i wygłoszonych nauk konferencyjnych śp. Księdza Arcybiskupa Ignacego Tokarczuka. On zostawił ogromną spuściznę słowa mówionego i pisanego w książkach artykułach i nagraniach /nawet tych wykonanych z podsłuchu/. Pozostawił wielkie bogactwo, trzeba z tych zasobów myśli, ducha i doświadczeń korzystać dla dobra własnego i Ojczyzny. Niech nauczanie Księdza Arcybiskupa, Jego bogata osobowość nadal kształtuje naszą Wspólnotę i wzbogaca nasze środowiska, by, jak często mówił, obudził się olbrzym, który tkwi w naszym Narodzie. Mamy w niebie Orędowników: Ks. Prymasa Stefana Wyszyńskiego, Annę Jenke i wielu zasłużonych członków „Odrodzenia” prosimy ich, aby wypraszali dla nas mądrość i roztropność w działaniu dla zwycięstwa dobra w Ojczyźnie. Dołączył do nich Ks. Arcybiskup Ignacy.

Odszedł po nagrodę do Pana, wieloletni Pasterz Kościoła Przemyskiego, budowniczy Kościoła duchowego i wielu kościołów z kamienia, cegły i drewna, wielki Polak, odznaczony Orderem Orła Białego, Świadek Historii, strażnik Prawdy i obrońca człowieka, Honorowy Członek naszego Stowarzyszenia RKCh „Odrodzenie”. Boże, pozwól Mu uczestniczyć w szczęściu wiecznym!