Menu

Z cyklu: krakowskie biografie: STANISŁAW PRUSZYŃSKI (1928-1988)

Stanisław Pruszyński urodził się 5 listopada 1928 r. w Pustomytach na Wołyniu jako najmłodszy syn hr.Andrzeja, kawalera orderu „Virtuti Militari” za wojnę 1920 r. oraz Klementyny Cieńskiej, która zmarła przy jego narodzinach. Rodzina słynęła z wielkiego patriotyzmu i żarliwości religijnej. Dwaj bracia matki byli księżmi: ks.Włodzimierz Cieński (1897-1983), więzień moskiewskiej Łubianki i kapelan armii Andersa oraz ks.Jan Cieński (1905-1992), który po wojnie pozostał jako jeden z nielicznych duchownych na Ukrainie, pełniąc przez 40 lat funkcję proboszcza w Złoczowie, a w 1967 r. został tajnie konsekrowany na biskupa przez Prymasa Stefana Wyszyńskiego. Księżni byli także liczni kuzyni matki z rodzin Czartoryskich, Szembeków i Dzieduszyckich.

W 1939 r. sowieci wywieźli hr.Andrzeja na Sybir, gdzie zmarł na tyfus głodowy po wyjściu z łagru. Dwór na Wołyniu został spalony podczas „czerwonych nocy” na Wołyniu, rodzeństwo uratował od rzezi jeden z fornali. Stanisław w czasie wojny przebywał we Lwowie, a później w Krakowie. W 1945 r. przypadkowo postrzelony przez sowieckiego żołnierza stał się inwalidą.

Wykształcenie zdobywał z ogromnym trudem jako „obcy klasowo”. Pracując zawodowo ukończył studia na Politechnice Krakowskiej. W 1980 r. jako jeden z pierwszych zapisał się do „Solidarności” w swoim biurze projektów. W stanie wojennym wraz ze swoim wujem śp.ks.infułatem Stanisławem Czartoryskim odwiedzał internowanych, pomagał ich rodzinom i osobom ukrywającym się, wspierał też Duszpasterstwo Ludzi Pracy w Krakowie-Mistrzejowicach, założone przez śp.ks. Kazimierza Jancarza, kapelana „Solidarności”.

Nie mając własnych dzieci wraz z żoną wychowywał dwie dziewczynki z domu dziecka, później pomagał trzem podopiecznym z DPS im.Helclów oraz domowi rekolekcyjnemu dla dzieci niepełnosprawnych w Sułkowicach.

Wielkim przeżyciem była niego II Pielgrzymka Ojca Świętego do Ojczyzny. Szczególną inspiracją stały się słowa Jana Pawła II „Pomóżcie mi budować powszechną cywilizację miłości, aby życie ludzkie stawało się bardziej ludzkie”. Wraz z przyjaciółmi stworzył podwaliny pod nowy społeczny ruch katolicki pod nazwą „Ku Cywilizacji Miłości” (CM). Po jednym z sympozjów CM, w dzień patronalny św. Brata Alberta 17.06.1986 r., w mieszkaniu Anny i Stanisława Pruszyńskich założone zostało Krakowskie Koło Towarzystwa Pomocy im. Adama Chmielowskiego (do 1989 r.) – obecnie im. Św. Brata Alberta. W 1984 r. Stanisław Pruszyński zetknął się z ks. Tadeuszem Isakowiczem-Zaleskim i wraz ze swoim środowiskiem sympatyków idei albertyńskiej wspierał jego działania przy zakładaniu wspólnot „Wiara i Światło” i Duszpasterstwa Osób Niepełnosprawnych oraz domu wakacyjnego w willi „Chorążówka” w Rabce dla osób niepełnosprawnych umysłowo, zwanych popularnie „Muminkami”. Ponieważ Zarząd Główny Towarzystwa Pomocy im. Alberta Chmielowskiego nie wyrażał zgody na działalność na rzecz osób niepełnosprawnych umysłowo, założono w 1987 r. Fundację im. Brata Alberta, a w dworze i gospodarstwie rolnym w Radwanowicach, ofiarowanych przez śp. Zofię Tetelowską, powstał pierwszy dom Fundacji. Dziś w Radwanowicach znajduje się schronisko dla osób niepełnosprawnych, świetlica terapeutyczna oraz warsztat terapii zajęciowej. Obecnie (2010r.) Fundacja to 27 placówek sprawujących opiekę nad ponad 900 wychowankami (http://www.albert.krakow.pl/)Stanisław Pruszyński pełnił w Zarządzie Fundacji funkcję sekretarza, opracowując projekty i założenia ideowe Schroniska dla Niepełnosprawnych. Był również inicjatorem założenia Komitetu Wodociągowego w Radwanowicach, gdzie głównym problemem wioski był brak wody, i uzyskał dotację Fundacji Prymasowskiej na nawiercenie studni głębinowej. Rozwijająca się choroba nowotworowa nie pozwoliła mu uczestniczyć w poświęceniu kaplicy i wmurowaniu kamienia węgielnego pod Schronisko, ale nadal pisał dziesiątki listów z prośbami o pomoc dla Fundacji i zachęcał wszystkich znajomych do stałej współpracy z tym dziełem, a przede wszystkim modlił się o jego trwanie i rozwój.Zmarł 14 grudnia 1988 r. Jego pogrzeb prowadził osobiście ks.kard.Franciszek Macharski. Pamiątkowa tablica została wmurowana 8 grudnia 1991 r. w kaplicy Schroniska w Radwanowicach. (wg opracowania Joanny Krzyształowicz, Fundacja im.Brata Alberta)

(Obszerne wspomnienie o Stanisławie Pruszyńskim zamieścił ks. Tadeusz Isakowicz-Zalewski w książce „Ludzie dobrzy jak chleb” Małe Wydawnictwo, Kraków 2010)